O nas>Publikacje>

Osobowość, przywództwo i coaching

 

W przeciwieństwie do poety, którym się tylko bywa od czasu do czasu w przypływie natchnienia, liderem po prostu się jest. Dzieje się tak, ponieważ role przywódcze są serią ciągłych wyzwań. Wymagają więc od lidera nie tyle sporadycznej aktywności, ile nieustannych działań. Tym samym posiadanie odpowiednich predyspozycji może stanowić atut, który przesądza o możliwości efektywnego pełnienia roli lidera. Jeśli bowiem jesteśmy predysponowani do zachowywania się w sposób, który ułatwia skuteczne pełnienie roli przywódcy, to, jeśli tylko mamy ku temu sposobność, stajemy na wysokości zadania i wyłaniamy się jako lider niejako naturalnie, spontanicznie. Potwierdzają to wyniki badań, które wskazują, że tym, co łączy większość liderów to specyficzny profil osobowości. Liderzy są pewni siebie i otwarci na innych ludzi, a przy tym asertywni i skłonni do dominacji, co wiąże się między innymi z tym, że posiadają jasną wizję i skłonni są pracować systematycznie (i inspirować do tego samego swoich podwładnych) nad jej urzeczywistnieniem. W języku dominującego obecnie modelu osobowości (tzw. Modelu „Wielkiej Piątki”) liderzy jawią się jako osoby stabilne emocjonalnie, ekstrawertywne i sumienne.

Ustalenia badań nad predyspozycjami osobowościowymi liderów mogą być wykorzystane w coachingu osób, które aspirują do ról przywódczych lub, które chcą rozwinąć swój potencjał przywódczy. W tym kontekście mówi się o coachingu skoncentrowanym na osobowości. W tego typu coachingu nie chodzi wcale o zmianę osobowości, ile o facylitowanie jej ekspresji w wybranych sytuacjach (w tym przypadku związanych z pełnieniem roli lidera). Kluczowe pytanie brzmi: „Biorąc pod uwagę Twoje predyspozycje osobowościowe, w jaki sposób możesz efektywniej pełnić rolę przywódcy?”. Odpowiedź udzielana jest zaś „behawioralnie”, czyli poprzez wytypowanie zachowań, które dana osoba świadomie zacznie wykorzystywać lub zacznie wykorzystywać częściej w roli lidera. Rzecz sprowadza się więc do wspierania klienta w aktywnej samoregulacji. Jeśli bowiem nie posiadamy predyspozycji do określonego sposobu zachowywania się, to nie oznacza koniecznie, że nie potrafimy się tak zachowywać, lub że nie jesteśmy w stanie nauczyć się tego lub, że zachowywanie się w dany sposób jest dla nas niewłaściwe. Oznacza natomiast, że jeśli będziemy reagować lub działać tylko i wyłącznie z poziomu „osobowościowego autopilota”, bez świadomego i odpowiedzialnego uwzględniania wymagań roli i sytuacji, to niestety możemy chybić celu, jakim jest stanie się dobrym liderem.

 

Inspiracje dla coacha:

Jeśli jesteś psychologiem-coachem lub masz uprawnienie do stosowania testów psychometrycznych opartych na koncepcji „Wielkiej Piątki” (lub nawiązujących do niej) pomyśl o uzupełnieniu swojej praktyki, zwłaszcza w przypadku pracy z menedżerami, którzy pragną zwiększyć swój potencjał przywódczy, o zastosowanie testów psychometrycznych. Sporządzenie profilu osobowości menedżera i rozważenie jego implikacji dla pełnienia ról przywódczych może być inspirującym punktem wyjścia dla coachingu, który w tym przypadku sprowadza się do wspierania menedżera w procesie aktywnej samoregulacji i świadomego poszerzania lub uzupełniania repertuaru jego zachowań w roli lidera.

 

Inspiracje dla klienta:

Jeśli pragniesz pracować nad rozwojem własnego potencjału przywódczego, spytaj swojego coacha o to, czy ma uprawnienia do stosowania testów psychometrycznych w swojej praktyce. Jeśli tak, poproś go, aby umożliwił Ci udział w badaniu psychometrycznym w celu określenia profilu Twojej osobowości. Powiedz coachowi, że chcesz zastanowić się nad swoimi predyspozycjami do pełnienia roli lidera, oraz, jeśli będzie to konieczne, popracować nad poszerzeniem lub uzupełnieniem repertuaru swoich zachowań o te, które są ważne dla skutecznego i osobiście satysfakcjonującego pełnienia roli przywódcy, a które zdają się nie być wbudowane w Twój „osobowościowy autopilot”.

Na podstawie:
McCormick, I., Burch, G. St. J., Personality-focused coaching for leadership development, “Consulting Psychology Journal” 2008, nr 60, z. 3, s. 267-278.

 

Paweł Smółka

 

drukuj