O nas>Publikacje>

Kiedy mentoring?

 

Każda firma funkcjonująca od dłuższego czasu na rynku  dociera do momentu, gdy obok doświadczonych pracowników związanych z firmą zatrudniani są młodzi, pełni zapału, jednak pozbawieni doświadczenia „juniorzy” . Zarówno jedni, jak i drudzy posiadają swoje  mocne strony, ale nie sposób nie wspomnieć o trudnościach dla obu tych grup, takich jak „wypalenie” u doświadczonych „rutyniarzy” i trudności związane z procesem adaptacyjnym u nowych osób.

Aby pomóc obu tym grupom i podnieść efektywność zarówno jednych, jak i drugich, w organizacjach posiadających zachodnioeuropejski lub amerykański rodowód (np. GSK, Bayer, Eli Lilly), zaczęto wprowadzać programy mentoringowe. Czym dokładnie jest mentoring?   Najkrócej mówiąc jest to:

„system opieki nad pracownikiem w różnych stadiach jego zawodowego rozwoju i kariery w firmie, od momentu zatrudnienia aż do osiągnięcia pozycji na szczycie”. (D. Clutterbuck),

lub według definicji Europejskiego Centrum Mentoringu:

dobrowolna i niezależna od hierarchii służbowych pomoc udzielana przez jednego człowieka drugiemu, dzięki czemu może on poczynić znaczny postęp w wiedzy, pracy zawodowej lub sposobie myślenia”.

Osoba mentora

Mentor jako osoba, która oferuje swoje doświadczenie mniej doświadczonemu koledze, musi rozumieć sytuację i mieć doświadczenia do niech adekwatne. Mentorami najczęściej są osoby z wewnątrz firmy, które rozumieją prowadzoną działalność, struktury, metody pracy. Mentoring zakłada relację uczonego z uczącym, opartą na zaufaniu do autorytetu, stąd też najlepiej w tej roli sprawdzają się osoby o silnym „naturalnym autorytecie”. Nie bez znaczenia jest wiek mentora, naturalną sytuacją jest, gdy podopieczny jest młodszy. Sytuacja odwrotna może nastręczać problemy, zwłaszcza w budowaniu zaufania, ale jest to obszar do zarządzenia.

Programy mentoringowe
 
mogą być różnie konstruowane. Chodzi w nich jednak o to, aby doszło do relacji między pracownikiem bez doświadczeń w jakieś roli (np. menedżera) z pracownikiem bardzo doświadczonym, uznawanym za autorytet. Celem tej relacji jest rozwój zawodowy tego mniej doświadczonego.

Przykładowe cele programu:
• Adaptacja w firmie lub na nowym stanowisku
• Poprawa motywacji do pracy
• Zwiększenie efektywności pracy pracowników zarówno z dużym stażem jak i  nowoprzyjętych do organizacji
• Przygotowanie do awansu
• Rozwój talentów


Dla poszczególnych organizacji będą się one znacznie różnić -  jako, że istnieje potrzeba indywidualnego podejścia do każdej firmy i zaspokojenia jej konkretnych potrzeb, najprościej można je określić, badając korzyści wynikające z wprowadzenia programu. Z pewnością różne organizacje położą nacisk na odmienne aspekty programu.

Korzyści z funkcjonowania mentoringu można rozpatrywać w kontekście 4 beneficjentów:
• Firmy
• Mentora
• Przełożonych
• Podopiecznych


Firma

Mentoring zwiększa możliwości zawodowe zarówno mentora, jak i podopiecznego, czego efektem jest zwiększona wydajność pracy obu tych grup w dość szybkim czasie.
Wiąże się z tym również oszczędność wynikająca z ograniczenia szkoleń zewnętrznych, będących drogą inwestycją w rozwój zawodowy pracownika, jak i cennym czasem spędzonym poza pracą.
Inne obiektywne korzyści to:
• Wzrost prestiżu firmy na rynku, co w efekcie przyciąga lepszych pracowników, a także podnosi wizerunek firmy w otoczeniu
• Zmniejszenie fluktuacji kadr
• Tworzenie spójnej kultury przedsiębiorstwa
• Polepszenie komunikacji interpersonalnej wewnątrz firmy
• Stworzenie jednolitych standardów pracy
• Wyższa motywacja do pracy
• Szybsze uzyskiwanie wysokiej efektywności pracy przez nowych pracowników
• „Kuźnia talentów” liderskich.

Podopieczni

Mentoring pozwala pracownikowi przejść łagodniej okres adaptacji w nowej firmie oraz szybciej uzyskać wysoką efektywność pracy. W efekcie zwiększa to jego zadowolenie z pracy i powoduje wzrost motywacji.

Cytując za D. Clutterbbuckiem,” największa fluktuacja dotyczy pracowników o stażu w firmie poniżej 6 miesięcy, co jest efektem nieumiejętności przystosowania się.” Oddanie nowego pracownika pod opiekę mentora znacznie osłabia efekt poczucia niepewności i niekomfortowej sytuacji „bycia nowym”, zwiększa zaangażowanie i lojalność wobec firmy. Dobrze działający mentoring skraca okres nauki na błędach i pomaga korzystać z cudzych doświadczeń.

Za przykład może posłużyć koncern /ówcześnie/ SmithKlineBeacham w U.K, gdzie w 1999 r. fluktuacja kadr nie objętych systemem mentoringu wynosiła 27%.  Dla osób, które posiadały mentorów – tylko 2%. Zwykle nowi pracownicy są zagubieni, zwłaszcza gdy jest to ich pierwsza praca, i najbardziej podstawowe czynności stanowią dla nich problem. Relacja przełożony/podwładny nie sprzyja procesowi uczenia się, a raczej go utrudnia, ponieważ bezpośrednio łączy się  z procesem oceny pracownika w kontekście jego kompetencji. 
 
Mentorzy

Zatrzymanie dobrych pracowników w firmie coraz częściej staje się czynnikiem decydującym o konkurencyjności firmy.  Firma ponosi straty, gdy odchodzi pracownik,  w którego inwestowało się przez kilka lat, nie mówiąc już o relacjach z klientami, które nie zawsze są zbywalne. Po kilku latach wykonywania tej samej pracy i braku poczucia rozwoju zawodowego pracowników może dotknąć problem „wypalenia zawodowego”, czego bezpośrednim skutkiem jest spadek efektywności pracy i motywacji.

Jest to również dobra alternatywa dla osób zgłaszających chęć rozwoju zawodowego, np. awansu, poprzez udział w konkursach na wyższe stanowiska, w przypadku niewygrania takiego konkursu. Stworzenie grupy mentorów otwiera dla tych osób nowe wyzwania i dalszą możliwość współzawodnictwa, nie tylko w swoich wynikach sprzedaży, ale również w efektach pracy ich podopiecznych, co nie musi już być nagradzane finansowo, ale przede wszystkim uznaniowo.

Przełożeni

Posiadanie w zespole 1 lub 2 mentorów w znacznej mierze ułatwia i usprawnia pracę Kierownika Regionalnego, który nie jest w stanie poświęcić jednocześnie dużo czasu kilku niedoświadczonym osobom, przy tym dobrze wypełniając wszelkie pozostałe  obowiązki.
Sytuacja taka odciąża go również od obowiązku wprowadzania nowych ludzi w rutynowe działania, takie jak np. przeprowadzanie akcji promocyjnych, podpisywanie umów czy rozliczenia księgowe.
Zwiększa proces kontroli nad zespołem i daje możliwość szybszego uzyskania wyższych wyników sprzedaży.
Rozwija umiejętność zarządzania ludźmi o różnych potencjałach.
W porozumieniu z mentorem daje szerszy obraz kompetencji nowych pracowników.

Możliwe zagrożenia

W U.S.A i Europie zachodniej programy mentoringu funkcjonują w biznesie od 30 lat. Logicznym więc byłoby wzorowanie się na ich doświadczeniach, aby uniknąć potencjalnych zagrożeń.
Korzystając z literatury poświęconej temu tematowi uczymy się, iż głównym zagrożeniem jest nieosiągnięcie zamierzonych przez firmę efektów. Zwykle miało ono miejsce wtedy, gdy program nie otrzymywał wsparcia ze strony firmy  i odbywał się w sposób chaotyczny i nieformalny.
Inne powody porażek to brak przeszkolenia wstępnego dla mentorów, czy też później brak regularnych spotkań mentorów w celu wymiany doświadczeń, a także wsparcia. Wniosek ostateczny przy tych rozważaniach nasuwa się sam, do zyskania jest bardzo wiele przy niewielkim ryzyku niepowodzenia przedsięwzięcia.


Joanna Baranowska
ICF ACC Coach, Trener i Coach CoachWise™
Coaching Center

drukuj